ทุกเดือนมีนาคม ท้องฟ้าเหนือน่านเปลี่ยนสี และคำถามคือ ทำไม

ในจังหวัดน่าน ป่าจำนวนมากไม่ได้ถูกดูแลโดยรัฐเพียงลำพัง แต่โดยคนในหมู่บ้านที่ตั้งกฎ ลาดตระเวน ทำแนวกันไฟ และใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน ป่าชุมชนจึงเป็นทั้งพื้นที่ทางนิเวศ และสถาบันทางสังคมที่มีชีวิต

การสำรวจจากภาพถ่ายดาวเทียมปี 2561 พบป่าชุมชน 1,841 แปลง รวมราว 1.18 ล้านไร่ กระจายอยู่ใน 94 จาก 99 ตำบลของจังหวัด ^[1] ขณะที่ป่าทั้งจังหวัดมี 4.64 ล้านไร่ หรือ 61% ของพื้นที่ ^[2]

สำหรับหลายครัวเรือน ป่าคือตู้กับข้าว ร้านยา และแหล่งรายได้เสริม เมื่อไฟลุกลาม สิ่งที่หายไปไม่ใช่แค่ต้นไม้ แต่คืออาหาร รายได้ และสุขภาพของคนที่อยู่ใกล้ป่าที่สุด

อีกด้านหนึ่ง แรงจูงใจทางเศรษฐกิจก็ดึงคนออกจากป่า พื้นที่ปลูกข้าวโพดในน่านเพิ่มจาก 60,597 เป็น 127,754 เฮกตาร์ ภายในสามปี (2550–2553) ^[8] และการเตรียมแปลงด้วยไฟคือหนึ่งในต้นเหตุของฤดูไฟ

◌ รอข้อมูลจากภาคสนาม“[คำพูดจากสมาชิกป่าชุมชนหรืออาสาสมัครดับไฟป่า จากงานภาคสนามของโครงการ]”— [ชื่อ บทบาท หมู่บ้าน] · ได้รับความยินยอมแล้ว